woensdag 20 mei 2015

De Nieuwe Evangelisatie begint bij ons

Katholieken worden opgeroepen tot een nieuwe Evangelisatie, zo wordt gezegd, om het Geloof opnieuw voor te stellen aan een wereld die zich ervan verwijderd heeft. En elk van ons wordt verwacht daarin zijn deel te doen.

Maar wat betekent dat voor de gemiddelde gelovige? We hebben altijd met onze plicht naar degenen buiten het Geloof op verschillende manieren gehandeld. St Paulus zat op het ene uiterste. Hij reisde de wereld af in de hoop om zielen te winnen, nieuwe gronden aan te breken en te spreken tegen iedereen die maar wilde luisteren. En toch zeggen zijn brieven niet aan de gelovigen om de heidenen te bekeren, uit te gaan naar de uitersten der aarden, of de centra van de macht te bestormen. Maar hij raadt hen aan om op hun plaats te blijven als Christenen in gemeenschappen die op God gericht zijn.

Dat is logisch vanuit een pastoraal oogpunt. Als de Kerk wil evangeliseren dan moet ze aan mensen van iedere slag wat te bieden hebben. Ze moet een Kerk zijn voor alle seizoenen, en een goed-gefundeerde manier van leven in een gemeenschap die gericht is op God is iets waarin ieder zijn plaats kan vinden.

Wat moeten gewone en zelfs middelmatige Katholieken, die in zichzelf geen speciale talenten vinden, doen voor de evangelisatie? Wie we ook zijn, zijn we hen buiten ons Geloof gerechtigheid en barmhartigheid verschuldigd, en als deel daarvan moeten we hun een Kerk kunnen aanbieden die hen helpt een beter leven te leven met meer hoop. Dus elk van ons moet helpen om de Kerk op te boven als een gemeenschap waarin het de moeite is om te leven, wijzend op God, en bereikbaar voor allen die haar willen aanvaarden en wat zij vraagt. Daarom moeten we -zoals Petrus zei- steeds bereidt zijn tot rechtvaardiging aan iedere mens die ons vraagt om de reden van de hoop in ons.

Groeien in het Geloof - zelf-evangelisatie- is het belangrijkste deel daarvan. Dat betekent ons leven heroriënteren, dus het is gevestigd op wil en gewoonte, en het is spiritueel, en dus gegrond op gebed. Maar het steunt ook op kennis, op een verstaan van de wereld en wat reëel is, en het heeft dus een intellectuele component. Het Katholicisme is onder andere ook een religie van de rede, dus argumenten doen ertoe. Dat is zeker zo in een tijd die overvloeid wordt door woorden, beelden en sofismen, en jongeren wil 'processen' doorheen 15 jaar van wat men opvoeding noemt.

Dus heb lijkt dat evangelisatie thuis moet beginnen. Het geloof uitleggen, begin ermee met het aan onszelf uit te leggen, en dat stelt vandaag speciale problemen. Als je in een moeras woont dan wordt je nat, en 21ste eeuwse Amerikanen worden doordrongen van ideeën die geen plaats laten aan een Katholiek geloof of aan morele leer. Uiteindelijk als iedereen gelijk is, en iedereen gelijke steun moet krijgen voor het leven te leven dat zijzelf kiezen, welke ruimte is er dan nog over voor een religieuze of morele autoriteit? Maar als er geen autoriteit is, dan is er ook geen God die zichzelf heeft geopenbaard - dat is autoriteit - en dus is er geen Christendom.

Dus allemaal die opgegroeid zijn in deze wereld moeten fundamentele dingen opnieuw leren. Daartoe hebben we nood aan meer dan informatie en argumenten. We moeten een andere opvatting krijgen van rede en de wereld die ons uit de intellectuele cultuur trekt die steeds minder functioneel is en zelfs vrome Christenen ertoe leidt hun geloof te zien als een persoonlijk engagement zonder redelijke grond of publieke waarde.

Als de Kerk wil zorgen voor haar volk en haar integriteit wil bewaren dan moet ze aan die nood op een gestructureerde manier tegemoet komen. Ondanks al de Katholieke universiteiten, conferenties over religieuze opvoeding en officiële documenten van Rome en elders, lijkt het alsof ze nog niet doet wat ze zou moeten doen. En die kloof moet gevuld worden als de Nieuwe Evangelisatie iets wil teweeg brengen. (die noodzaak in het kader van de familieproblemen is misschien iets dat de Synode over de Familie zou kunnen bediscussiëren in gunstige zin.)

Op den duur zullen sommige van onze priesters allicht gedwongen worden door de omstandigheden om iets te organiseren, maar voorlopig ziet het er naar uit dat deze nieuwe opvoeding vooral uit zelfstudie zal moeten komen. Dat is een eerste taak voor de leken in de Nieuwe Evangelisatie. Met dat in het achterhoofd wil ik enkele dingen schetsen die mensen die genoeg interesse in ideeën hebben dat ze deze publicatie lezen, kunnen doen. De schets is niet gebaseerd op speciale expertise, maar sommigen kunnen er suggesties in vinden.

Het grote probleem met de moderne seculaire visie is dat het onmogelijk nauw en bekrompen is; Het zegt ons dat de wereld bestaat uit atomen, uit mechanismen, met de menselijke subjectiviteit daar ergens tussen gegooid en er is niets waar we kunnen zoeken om onze situatie te begrijpen.  Die visie, en de maatschappij die eruit voortkomt door haar steeds meer serieus te nemen, wordt als zo veel beter beschouwd als de vroegere, in die mate dat geschiedenis wordt beschouwd als het verhaal van hoe de glorie van vandaag voortkomt uit de barbarijen van het verleden.

Die visie leidt tot eindeloze problemen. Het maakt verlangen de enige gids voor actie en bevrediging ervan tot het enige goed. De rede wordt gedegradeerd tot een mechanisme dat moet gemodereerd worden om te krijgen wat we verlangen. Liefde, die erin bestaat om de waarde te herkennen los van onze eigen verlangens, verliest de band met de realiteit en wordt gesentimentaliseerd en onbetrouwbaar. En de menselijke natuur verdwijnt, en daarmee ook de betekenis en de waarde van menselijkheid op zich. Het resultaat is dat politiek en het sociale leven steeds manipuleerbaarder worden hoewel velen praten over menselijke waardigheid.

Deze resultaten worden gefundeerd op een radicale falsificatie van de realiteit, en als mensen er in verstrikt raken wordt evangelisatie onmogelijk. Wat we dus moeten doen is de weg terugvinden naar de wereld zoals die echt is.

Er zijn vele dingen die we nodig hebben om te doen om dat te bereiken. Een daarvan is onze verslaving aan verstrooiing te verbreken en het georganiseerde systeem van illusies dat het publieke leven vandaag uitmaakt verbreken. Televisie en internet zijn oneindig verstrooiend en bedriegend. Ze lijken ons de wereld te geven, maar wat ze ons geven is een wereld opgesneden in beeldjes, 'sound bites', en 'one-liners' die tot wat dan ook kunnen worden samengekookt. We moeten daarvan loskomen.

En dan moeten we onze mentale wereld groter maken en het vasthaken in de realiteit. Een manier daarvoor is oude boeken te lezen. Ze hebben beperkingen, net als nieuwe boeken, maar het zijn andere grenzen, dus verbreden ze onze geest in een manier als reizen. Hetzelfde kan gezegd worden van de studie van geschiedenis als een soort van virtueel reizen. En het bevrijdt ons ervan om de hedendaagse opvattingen te zien als de ultieme waarheid over alles.

Het is ook nodig dat literatuur en kunsten aantonen door deelname in fictieve werelden en plezieren op zichzelf, dat sommige dingen los staan van de momentele politieke obsessies en interessanter en meer blijvende waarde hebben dan zij. Als sommige van die literatuur een vreemde of zelfs een oude taal heeft, zo veel te beter. En natuurlijk hebben we ook de bronnen van ons Geloof nodig: de Bijbel, de Kerkvaders, de levens van de Heiligen, en zo verder. Bovenal de Bijbel zou ik zeggen: dat is de bron der bronnen, en als je genoeg Latijn leert om de Vulgaat te leren dan heb je geschiedenis, literatuur, taal en openbaring alles in eens.

Een nieuwe Evangelisatie is inderdaad nodig. En het moet bij ons beginnen, want we kunnen een ander niet bieden, wat we onszelf niet hebben eigen gemaakt. En dat heeft vele dimensies. Iets wat absoluut nodig is, is de intellectuele onafhankelijkheid van de Kerk te waarborgen, en dat betekent dingen opnieuw leren waar een era van technologie geen nut voor ziet. Ik heb enkele stappen gesuggereerd om daar te raken, maar veel meer is nodig, en iedere Katholiek met een interesse in ideeën moet deeluitmaken van deze inspanning. Dus laat ons vandaag starten?

Door James Kalb van Crisis Magazine


_____________


Naschrift:

"Uiteindelijk als iedereen gelijk is, en iedereen gelijke steun moet krijgen voor het leven te leven dat zijzelf kiezen, welke ruimte is er dan nog over voor een religieuze of morele autoriteit? Maar als er geen autoriteit is, dan is er ook geen God die zichzelf heeft geopenbaard - dat is autoriteit - en dus is er geen Christendom.

Dus wij allemaal die opgegroeid zijn in deze wereld moeten fundamentele dingen opnieuw leren. Daartoe hebben we nood aan meer dan informatie en argumenten."

Dit zijn de meest interessante woorden die ik de laatste tijd gelezen heb. De 'cultuur van 68' heeft dat precies willen vernietigen: de 'autoriteit'. En daarmee heeft het Westen zichzelf vernietigd.
Maar dat is precies waarin wij Katholieken verschillen van de rest van de mensheid. Ons hoogste doel is Hem te volgen. Hij is dus de autoriteit. Niemand anders. Er is wel degelijk een doel, een finaliteit in de wereld.

De oplossing die wordt voorgesteld is mooi: ons losweken van deze autoriteit-loze cultuur door geschiedenis en literatuur ons opnieuw autoriteit te laten leren, en de waan van de dag los te laten. En dus ook de autoriteit van onze priesters en bisschoppen erkennen, op voorwaarde dat zij de autoriteit van het Evangelie en het traditionele leergezag erkennen. Alles moet afhangen van Christus.

Ik denk dat het initiatief van E.H. Michiel Peeters, aan de universiteit van Tilburg, met de Cobbenhagenavonden precies dat doet. Cultuur en literatuur die ons losweken van de autoriteits-loze wereld en ons terug schoonheid en goedheid leren.


zondag 17 mei 2015

En toch zàl schoonheid de wereld redden, én de Katholieke Kerk

Mark Judge schrijft waarom hij de Kerk heeft verlaten.

Eigenlijk verliet ik de Katholieke Kerk omdat ik als kunstenaar voelde dat er niet langer hoop was dat er voor mij plaats zou zijn in de Kerk. De Katholieke Kerk, die de wereld de Sixtijnse Kapel, Dante en de ingenieuze filmmaker Robert Bresson gaf, is de interesse verloren in het ondersteunen van kunstenaars. God is een dynamische en creatieve universele kracht die kan gevonden worden in films, rock and roll, en poëzie.

...

Maar waar ik niet op voorbereid was is hoe negatief, obstructionistisch en ziel-brekend de Kerk geworden is als het op kunst aankomt. Ik vroeg prominente Katholieke professoren en theologen waarom de Katholieke Kerk geen fonds heeft, 'denktank', fellowship of zelfs maar een website over de studie van de populaire cultuur. St Augustinus schreef hele boeken over het paganisme, en daardoor slaagde hij erin om miljoenen nieuwe bekeerlingen te dopen. In ieder geval zou iets, al was het maar een enkel fellowship in een Katholieke 'denktank' niet een heel slecht idee zijn?

Dit is een vreselijke rechtvaardiging om de Kerk te verlaten, maar niettemin een motivatie die ons iets moet vertellen over de staat van de Kerk van vandaag. Judge heeft gelijk dat de Kerk een duidelijk probleem heeft met haar relatie met de kunst, ook al zou het unfair zijn om te zeggen dat niemand in de Kerk geïnteresseerd is in de creatie, de discussie of de promotie van kunst.

Een probleem in de Kerk is at we mogen noemen de 'fijne' kunsten: er wordt binnen de Kerk of voor de Kerk van vandaag niet veel kunst geproduceerd van de hoogste standaard, kunst die zou kunnen vergeleken worden met de grote meesters van vroegere generaties of de hoogst gerespecteerde kunstenaars van vandaag. Maar het nieuws is niet allemaal slecht. Heel wat 'fijne kunst', hoogstaande kunst van de bovenste plank, die vandaag wordt gemaakt, is erg slecht geschikt om als devotionele kunst of liturgische kunst te kunnen doorgaan, en dat beperkt natuurlijk ook de interesse die de Kerk zou kunnen hebben. Maar er zijn nog gebieden in de wereld van de kunst waar de collaps van de Westerse cultuur en de ontwrichtende effecten van publieke subsidiering nog niet helemaal het ambacht en de tradities heeft vernietigd. Voorbeelden zijn er in de literatuur, de muziek en binnen de schilderkunst in de portretkunst. We vinden daar nog goede Katholieke kunstenaars aan het werk, die kunst produceren voor de Kerk en voor anderen. Ze zijn zelfs bezig met het bewaren van hun tradities en het doorgeven naar nieuwe generaties. De Latin Mass Society heeft twee componisten binnen haar beschermheren, Colin Mawby en James MacMillan, die op verschillende manieren proberen Katholieke muziek te promoten; kijk maar wat schilders als James Gillick en David Clayton doen, en Catherine Goodman is de Artistieke directeur van de Prince of Wales tekenschool.

Katholieke schrijvers bestaan ook; maar hun werk heeft steeds een andere verhouding gehad met het patronage van de Kerk dan andere kunsten en het probleem is daar dan ook minder groot.

Los van hier en daar een opdracht krijgen deze kunstenaars eigenlijk weinig hulp of aandacht van hun bisschoppen of van Katholieke instituten als scholen of universiteiten. Waarom moesten James MacMillan en David Clayton helemaal zelf hun organisaties opzetten om kunstvormen te promoten die echt centraal staan in de Katholieke cultuur? Bisschopen en Katholieke subsidiegevers lijken helemaal niet geïnteresseerd in kunst. Het lijkt wel of ze zich wat schamen; heel wat mensen schijnen zich het argument te hebben eigen gemaakt dat kunst elitair is - dat het niet aanspreekt aan 'ordinary people'. Dat is een eigenaardig argument omdat het duidelijk onjuist is: mooie muziek en schilderijen en literatuur zijn steeds gebruikt om het volk de Katholieke boodschap uit te leggen van bij het begin. Glasramen en muurschilderingen in Kerken, liturgische muziek, mysteriespelen: ze werden juist gebruikt omdat ze uitleg gaven aan het volk dat geen theologie kon of wilde studeren of boeken van preken lezen.

Maar laat ons veronderstellen dat we een versie van dat argument aanvaarden: dat men, om aan de minder-intelectuelen een wat populairdere kunst moet gebruiken, en geen hoge fijne kunsten. Het is niet zo dat de ongecultiveerde massa geen waardering zou kunnen hebben voor fijne kunst; maar laten we dat even zo. Het is zeker zo dat de Kerk ook populaire kunsten zou moeten gebruiken. Het is op populaire kunst dat deze man Mark Judge het schijnt te hebben. En hij is met reden ontgoocheld: de progressieven die graag de kunst van James MacMillan afvoeren als een 'art composer', zouden de dingen moeten waarderen die Jugde wilt doen. Maar dat doen ze niet. Als er nog wat vonken van leven zijn, wat gloeiende gensters in de Katholieke wereld dat is het fijne kunsten, en niet de populaire kunst, decoratieve kunst of massa-media-kunst of hoe je het ook wil noemen, die zijn in nog een ergere staat van verval. Ik kan niet een persoon opnoemen die Katholiek is, die in ieder geval op sommige ogenblikken werkt voor de Katholieke Kerk en die hun Geloof laten zijn doorheen hun kunst, die gerespecteerd worden door mede-kunstenaars, in het veld van de populaire kunsten.

Wat we wel vinden zijn geïsoleerde Katholieke die de occasionele film maken met spirituele onderwerpen: The Passion of the Christ is er een uitstekend voorbeeld van, al is Mel Gibson niet meteen het voorbeeld van een Katholiek. En dan hebben we mensen bij EWTN en gelijkaardige initiatieven die films maken, van een onmogelijk klein budget en met vaak beperkte achtergrond. Dat is heel wat beter dan niets, en de Latin Mass Society heeft ook enkele van deze projecten gesponsord. Het is zeker geen kriticisme op hen om op te merken dat hun werk niet meteen gaat doorbreken in het grote publieke domein. Ik kan me geen enkel ander gebied van de populaire kunst - zoals grafiek of populaire muziek - waar dit maar kan van worden gezegd. (Ook al is mijn kennis van popmuziek erg beperkt, en als de lezers Katholieke popmusici kennen wiens werk geïnspireerd is door hun geloof, dan hoor ik het graag in de commentaarbox).

De bisschoppen en de rest van het 'Katholieke establishment' schijnt nog minder geïnteresseerd te zijn in Katholieke populaire kunst dan in de Katholieke fijne kunst. Dat mag verbazen, gezien de argumenten tegen de schone kunsten, maar de realiteit is dat er een kleine kliek is van officieel-goedgekeurde componisten die de markt hebben in de Katholieke liturgische muziek in verschillende landen, maar die in staat zijn muziek te produceren, als het muziek kan genoemd worden, die zeker niet schoon is, en in iedere betekenis van dat woord ook geen populaire muziek. Het is geen deel van de traditie van de Kerk haar muzikale patrimonium, en heeft zeker ook niets te maken met moderne populaire stijl van muziek. Het is gewoon tijdelijk, en vergeten is waarschijnlijk het vriendelijkste wat we ervoor kunnen doen.

Als te veel bisschoppen en beheerders/subsidiegevers van Katholieke instellingen een snobistische kijk hebben op schone kunsten, dan heb ik de indruk dat ze ronduit schrik hebben van populaire kunst. Ze voelen aan dat populaire kunst nog elitairders is dan de schone kunsten: het heeft haar eigen aristocratie gebouwd. En ze voelen terecht aan dat veel ervan vijandig is aan ons geloof. Hun antwoord is om te weigeren er een dialoog mee aan te gaan.

Als Katholieken zich zouden engageren in populaire kunst, dan zou dat engagement zeker niet zijn om die volledig te omarmen. Het moet gebeuren met artistieke en theologische sensitiviteit. Een tijdje geleden spraken we over fantasie-literatuur over Harry Potter boeken en Tolkien, en het viel ons op hoe weinig theologische en artistieke sofisticatie we hadden om hierover te spreken. Er zijn maar een handvol boeken daarover. Over rockmuziek zijn we zelfs nog niet zo ver geraakt.

Vaticanum II vroeg de Katholieken om met de wereld te engageren. Tot op onvoorstelbare hoogte is het antwoord van het Katholieke establishment, van de Kerk haar intellectuele leiderschap er een geweest van minder met de wereld te dialogeren, op cultureel vlak, dan ooit tevoren. Hun positie lijkt er een van te accepteren zonder enige moderatie wat wordt opgedrongen, en het zo veel mogelijk te negeren in een hoop dat het vanzelf weggaat.

Maar het gaat niet weg. Het minste wat we kunnen doen is een serieuze kritiek erop hebben. Ondertussen kunnen we verwachten dat nog meer kunstenaars, zoals Mike Judge, de Kerk zullen verlaten in wanhoop.

Vertaald van de website van de voorzitter van de Latin Mass Society in het Verenigd Koninkrijk



-------

Naschrift:

Allicht gaat een deel van de kritiek op de bisschoppen en katholieke instituten in het Verenigd Koninkrijk niet op in Vlaanderen. Toch is er ook bij ons hier en daar de versmachtende geur dat de Katholieke Kerk een erfgoed is, een dode cultuur, die in musea moet worden bewaard, terwijl de mottenballengeur zich er begint te verspreiden. In zo veel kerken zie je dat tegenwoordig in Vlaanderen: een kapel wordt tot 'bidkapel' gemaakt, en eigenlijk maakt men zo van de rest van de kerk een museum.

Eenzelfde idee van dode cultuur kunnen we zeggen over de Katholieke zangkunst.  En de eeuwige Oosterhuis.... Als de Nederlandse bisdommen deze liederen weren omdat ze inhoudsloos zijn op zijn best, of ronduit anti-katholiek op sommige andere plaatsen, waarom moeten die dan blijven gezongen worden bij ons?

Paus-Emeritus Benedictus heeft gevraagd dat de Kerk zich terug zou bezighouden met cultuur en kunsten. En ook een meer sacrale weg zou gevonden worden om de liturgie in de bisdommen te vieren. Maar de laatste tien jaar zijn de laatste woorden Latijn uit onze liturgie in Hasselt verdwenen. Hier en daar worden flarden van de eeuwenoude rijkdom van liturgische muziek nog gebruikt, maar meestal op de verkeerde plaats in de liturgie. En doordat niemand nog een missaal heeft, begrijpen we vandaag eigenlijk nog minder van de liturgie, als toen ze in het Latijn werd gebeden.

Vandaag roept Paus Franciscus op tot een jaar van de biecht: de plaats van een echte bekering. Zal dat dode letter blijven? Zullen er plaatsen worden aangeduid als speciale plekken voor dit Sacrament in het nieuwe Jubileum? Zal de '24uren van Barmhartigheid', zoals beschreven in de bul voor het Heilig Jaar worden gevierd?

Of hebben we ons eigenlijk losgesneden van de stam en vieren we onze eigen liturgie, naar ons eigen beeld, zoals de Duitse kerkprovincie schijnt voor te leven?



Waarom Sacramentsprocessies? Reden 38.

Video Sacramentsprocessie Luik 2014

Video van de Nederlandse deelname vorig jaar aan de Sacramentsprocessie in Luik ter gelegenheid van 750 jaar Feest van het H. Sacrament.

Ook dit jaar is er opnieuw een Sacramentsprocessie in het centrum van Luik, Net zoals in het centrum van heel wat steden in onze streken, zelfs in Tongeren. Zie de aparte pagina over Sacramentsdag 2015.
In Hasselt is er geen Sacramentsprocessie in de Kathedrale parochie. Wel is er de Hoogmis met Mgr Hoogmartens op 4 juni om 19.30 uur in de Kathedraal.

vrijdag 15 mei 2015

10 juni 2015: Lezing Mgr Delville, bisschop van Luik, in Hasselt




De Hasseltse Sacramentsbroederschap 
heeft de eer om U uit te nodigen op de lezing door 
Mgr Jean-Pierre Delville, bisschop van Luik
 over 'de Heilige Juliana en het ontstaan van Sacramentsdag' 
op woensdag 10 juni 2015 om 20 uur 
in de St Quintinuskathedraal te Hasselt.

Aansluitend receptie in de dekenij.




Confraternitati sanctissimi Sacramenti Hasselensis 
honori est Vos invitare ad orationem audiendam,
quam de Sancta Juliana ac origine Sanctissimi corporis et sanguinis Christi solemnitatis
cappellanus honorarius Summi Pontificis Johannes Petrus Delville, episcopus Leodii habebit.
Die X Junii Anno Domini MMXV
in cathedrali ecclesia Sancti Quintini Hasseleti haec oratio fiet.

Qua habita domus decani vobis hospitio patebit.


Vrijdag: Aandacht voor de Christenen in het Midden Oosten

Het christendom is geen godsdienst van de schrik.
Want Christus heeft alles Overwonnen.

Die vraag stelde de aalmoezenier van Nôtre Dame de Rocamadour, Ronan de Gouvello, aan een Christen van Syrië: 

Hebt ge geen schrik om terug te keren?

"Het christendom is geen godsdienst van de schrik. Men kan ons alles afnemen, maar men kan ons Jezus niet afnemen. Hoe kunnen wij dus schrik hebben? Dat is ons geloof; de vreugde om nooit meer schrik te kennen."

woensdag 13 mei 2015

zondag 10 mei 2015

H. Missen op Onze Heer Hemelvaart 2015 in Hasselt

Woensdag 13 mei:

17 uur: St Quintinuskathedraal
18.30 uur: St Rochuskerk - minderbroeders


Donderdag 14 mei:

8 uur: St Rochus - minderbroeders
9 uur: St Rochus - minderbroeders
9.30 uur: St Martinus
10 uur: Basiliek Virga Jesse
10.30 uur: St Catharina
11 uur: St Quintinuskathedraal
11 uur: H. Hart
11 uur: St Rochus - minderbroeders
18 uur: Basiliek Virga Jesse
18.30 uur: St Rochus - minderbroeders


In de meimaand is er om 17 uur voor de avondmis in de Basiliek de rozenkrans. Er is avondmis op maandag, woensdag en vrijdag. Op woensdag 13 mei is er blijkbaar geen avondmis in de Basiliek. Alhoewel er toch een intentie staat in het parochieblad; onduidelijk dus.